Sanktuarium Matki Bożej Trybunalskiej mieści się w kościele pw. św. Franciszka Ksawerego w Piotrkowie Trybunalskim. W ołtarzu głównym znajduje się obraz Matki Bożej Trybunalskiej, związany z historią Trybunału Koronnego.

Historia i budowa kościoła

Jezuici prowadzili działalność w Piotrkowie już przed powstaniem obecnej świątyni. Kamień węgielny pod budowę murowanego kościoła poświęcono w 1695 roku. Świątynię ukończono i konsekrowano w 1727 roku. Cztery lata później pożar zniszczył kościół oraz kolegium. Odbudowaną świątynię konsekrowano ponownie w 1733 roku.

Losy świątyni po kasacie jezuitów

Kościół w Piotrkowie przechodził w swej historii dynamiczne zmiany gospodarzy. Po kasacie zakonu jezuitów w 1773 roku opiekę nad świątynią przejęli pijarzy, a po ich rozwiązaniu w 1864 roku trafiła ona w ręce księży diecezjalnych. Jezuici powracali do miasta kilkukrotnie, ostatecznie obejmując kościół po II wojnie światowej i rozwijając w nim kult Matki Bożej Trybunalskiej.

Architektura i wystrój wnętrza

Kościół reprezentuje architekturę późnego baroku, a jego wystrój łączy elementy barokowe i rokokowe. Świątynia ma jedną nawę główną zakończoną półkolistym prezbiterium. Po jej bokach znajdują się kaplice połączone z nawą arkadami. Wśród elementów wyposażenia zwracają uwagę polichromie, złocone ołtarze oraz barokowa ambona pochodząca z dawnego kościoła pijarów.

Obraz Matki Bożej Trybunalskiej

XVI-wieczny wizerunek Matki Bożej z Dzieciątkiem, autorstwa nieznanego malarza, został w 1580 roku ofiarowany Trybunałowi Koronnemu. Początkowo przechowywano go w kościele farnym św. Jakuba, a na czas obrad sądu przenoszono do kaplicy w piotrkowskim ratuszu. Po likwidacji Trybunału w 1792 roku obraz trafił do archiwum, z którego w 1829 roku – dzięki staraniom pijarów – przeniesiono go do ołtarza głównego kościoła św. Franciszka Ksawerego.

W maju 2006 roku papież Benedykt XVI ukoronował wizerunek podczas Mszy świętej w Warszawie koronami, które wcześniej poświęcił Jan Paweł II. Rok później Matka Boża Trybunalska została oficjalnie ogłoszona patronką polskich parlamentarzystów.