Rzeszów to miasto położone nad Wisłokiem, w południowo-wschodniej Polsce. Jest stolicą województwa podkarpackiego. Współczesny Rzeszów łączy zabudowę historycznego centrum z rozległymi dzielnicami, które stopniowo przyłączano do miasta w XX i XXI wieku.

Położenie i początki Rzeszowa

Rzeszów leży w dolinie rzeki Wisłok. Teren dzisiejszego miasta był zasiedlany już w czasach prehistorycznych. Ślady osadnictwa pochodzą między innymi z neolitu i epoki brązu. Za symboliczną datę lokacji miasta przyjmuje się 19 stycznia 1354 roku. Rzeszów rozwijał się następnie jako ośrodek handlowy, rzemieślniczy i komunikacyjny. W XV i XVI wieku miasto było kilkakrotnie niszczone przez pożary i najazdy.

Rzeszów pod rządami Ligęzów i Lubomirskich

W 1589 roku Rzeszów wraz z dobrami rzeszowskimi przejął Mikołaj Spytek Ligęza. W okresie jego rządów rozbudowano miejskie obwarowania oraz rozpoczęto budowę zamku i zespołu kościoła oraz klasztoru bernardynów. Rozwijano również handel i rzemiosło. Po śmierci Ligęzy miasto przeszło w ręce rodu Lubomirskich. Lubomirscy rozbudowywali zamek i jego otoczenie, a w XVII i XVIII wieku w Rzeszowie powstawały kolejne obiekty sakralne, rezydencjonalne i miejskie. Rozwój miasta został zahamowany przez wojny, najazdy, pożary i epidemie.

Rzeszów pod panowaniem austriackim

Po I rozbiorze Polski w 1772 roku Rzeszów znalazł się w granicach monarchii austriackiej. W 1845 roku miasto przestało być prywatną własnością Lubomirskich i uzyskało status wolnego miasta. W XIX wieku rozwój Rzeszowa był związany między innymi z budową dróg i kolei. Połączenie kolejowe z Krakowem uruchomiono w 1858 roku, a w następnych latach powstawały linie prowadzące m.in. do Lwowa, Sandomierza i Jasła. Rozwój miasta przyspieszył pod koniec XIX wieku. Rozbudowywano infrastrukturę, powstawały nowe zakłady przemysłowe i budynki użyteczności publicznej.

Rzeszów w XX wieku

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku Rzeszów znalazł się w województwie lwowskim. W drugiej połowie lat 30. miasto objęto inwestycjami związanymi z Centralnym Okręgiem Przemysłowym. W latach 1937–1939 powstawały między innymi zakłady przemysłu lotniczego i zbrojeniowego oraz nowe osiedla mieszkaniowe. Rozwój ten został przerwany przez II wojnę światową. Wojska niemieckie opuściły Rzeszów 2 sierpnia 1944 roku. Jeszcze w tym samym roku miasto stało się siedzibą władz wojewódzkich.

Rzeszów współcześnie

W 1999 roku, po reformie administracyjnej, Rzeszów został stolicą województwa podkarpackiego. Historyczne centrum Rzeszowa skupia się wokół Rynku, Ratusza i ulic dawnego miasta. Wśród obiektów związanych z historią miasta znajdują się m.in. kościół farny z dzwonnicą, zamek Lubomirskich, klasztor bernardynów, dawny zespół klasztorny pijarów oraz kamienice przy Rynku. Pod jego płytą zachowały się także piwnice, które wykorzystano przy tworzeniu Podziemnej Trasy Turystycznej.